Jacques Nachtegaal - Het Collectief N & P
De uitzonderlijke combinatie van performer Theo Nijland, acteur Porgy Franssen, kleinkunstenaar Daniel Samkalden en bariton Maarten Koningsberger - met muzikale ondersteuning van Esther Steenbergen en Olga Franssen - staat garant voor een verassende voorstelling over het leven van Francois HaverSchmidt.
HaverSchmidt kent eigenlijk maar enkele vrolijke jaren tijdens zijn studie theologie in Leiden. Als hij later als predikant wordt aangesteld in het stugge Friesland worden zijn depressies steeds heftiger. Deze gemoedstoestand zal aanhouden tot zijn zelfmoord door ophanging in zijn bedstee op 59-jarige leeftijd in Schiedam. Tijdens zijn leven ontwikkelt HaverSchmidt een alter ego, Piet Paaltjens, onder wiens naam hij gedichten en verzen publiceert. Paaltjens is het tegenovergestelde van HaverSchmidt. Hij is een ironisch levenskunstenaar die het allemaal niet zo serieus neemt. Zijn beroemdste bundel is: "Snikken en grimlachjes", op zich al een titel om over na te denken.
In de voorstelling zien we Franssen als HaverSchmidt en Samkalden als Piet Paaltjens. Een mooie combinatie, niet alleen in uitstraling sterk gecast maar ook qua stem en intonatie. Franssen - een meesterlijk tekstacteur - kan door zijn talent een ijzersterke HaverSchmidt neerzetten. Samkalden speelt heerlijk frivool, vrij van alle mogelijke lasten van het leven. Franssen daarentegen straalt overtuigend een trieste HaverSchmidt uit.
Al snel is het de toeschouwer duidelijk hoe de vork in de steel zit. Koningsberger zit er bij als vocale ondersteuning en mag af en toe als figurant optreden. Nijland vervult naast zijn taak als organist - wat het geheel een gewijd tintje geeft - de rollen van personen die iets dichterbij HaverSchmidt stonden, zoals zijn goede vriend en voormalig studiegenoot Adrianus van Wessem.
Regisseur Han Romer heeft het collectief van personages op wonderlijke wijze tot een geheel gebracht en daarin zit de verassing van dit stuk. Als verhaal heeft het niet heel veel om het lijf. Enerzijds is Piet Paaltjens misschien wat chaotisch en fragmentarisch door de combinatie van monologen, dialogen, gezongen teksten en muziek. Anderzijds maakt dit de voorstelling juist tot een heel bijzondere theaterbelevenis. |
